Phần lớn “bệnh” ở tép Sulawesi bắt nguồn từ nước xấu hoặc tép bị stress. Sửa môi trường trước, và rất thận trọng với thuốc: tép Sulawesi nhạy với hóa chất hơn tép màu, còn tài liệu về liều dùng an toàn cho nhóm này thì rất ít.
Nguyên tắc chung
- Cách ly tép mới và cây mới ít nhất 2 tuần trước khi cho vào hồ chính.
- Tuyệt đối không dùng thuốc có đồng (copper).
- Không áp dụng nguyên xi cách tắm muối hay liều thuốc của tép màu. Tép Sulawesi chịu muối và hóa chất kém hơn.
- Nếu buộc phải dùng thuốc, thử trước trên một vài cá thể trong hộp riêng.
Các vấn đề thường gặp
| Biểu hiện | Khả năng | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Vòng trắng ngang lưng, kẹt vỏ khi lột | Lột vỏ thất bại, không phải bệnh truyền nhiễm | Kiểm tra GH, KH, TDS và độ ổn định. Xem Thông số nước lệch. |
| Thân đục trắng như sữa từ bên trong | Nhiễm khuẩn hoặc hoại tử cơ | Tách ngay cá thể bệnh khỏi hồ. Tăng sủi, giữ nước thật sạch. Khả năng cứu thấp, mục tiêu là bảo vệ phần còn lại của đàn. |
| Đốm nâu đen, vết ăn mòn trên vỏ | Nhiễm khuẩn vỏ, thường đi kèm nước bẩn | Cải thiện nước: giảm NO3, hút cặn. Vết thường mất sau lần lột vỏ nếu môi trường tốt lên. |
| Lớp lông tơ trắng ở đầu, mũi, chân | Trùng chuông (Vorticella) hoặc nấm bám ngoài | Thường xuất hiện khi hồ nhiều chất hữu cơ. Giảm ăn, hút cặn, thay nước đều. Tách cá thể nặng. |
| Sợi trắng ngắn ngọ nguậy trên đầu tép | Sán ký sinh ngoài (Scutariella) | Tách cá thể nhiễm. Hỏi người có kinh nghiệm với tép Sulawesi trước khi dùng bất kỳ thuốc nào. |
| Mảng xanh lá dưới bụng, giữa các chân bơi | Ký sinh dạng tảo, nấm | Loại bỏ cá thể nhiễm khỏi hồ ngay, vì có khả năng lây. |
| Tép đứng yên, nhạt màu, bỏ ăn | Stress do nước, không phải bệnh cụ thể | Đo đủ các thông số và xử lý theo kết quả. |
Phòng bệnh
- Giữ nước sạch và ổn định: đây là biện pháp hiệu quả nhất.
- Không cho ăn dư.
- Không thả tép từ nhiều nguồn vào chung một hồ mà chưa cách ly.
- Vớt xác chết ngay.
- Dùng riêng vợt, ống hút cho từng hồ.
Bảng trên giúp nhận biết ban đầu, không thay thế việc quan sát kỹ và hỏi ý kiến người nuôi có kinh nghiệm. Khi chưa chắc, cách an toàn nhất là tách cá thể nghi bệnh và cải thiện chất lượng nước.