Hai hệ hồ có kiến tạo cổ trên đảo Sulawesi, tuổi ước tính từ 1 đến 4 triệu năm. Chừng ấy thời gian tách biệt đủ để tép trong hồ tiến hóa thành những loài không nơi nào khác có.
Vài con số về hệ hồ
| Đặc điểm | Hệ hồ Malili (Malili Lakes) | Hồ Poso (Lake Poso) |
|---|---|---|
|
Vị trí |
Nam Sulawesi, Indonesia |
Trung Sulawesi, Indonesia |
|
Thành phần |
Gồm 5 hồ: Matano, Mahalona, Towuti, Lontoa và Masapi |
Một hồ nước ngọt độc lập |
|
Tuổi ước tính |
Khoảng 1–4 triệu năm, tùy hồ và phương pháp xác định |
Khoảng 1 triệu năm, chưa có kết luận thống nhất |
|
Độ sâu lớn nhất |
Khoảng 590 m tại hồ Matano, sâu nhất Indonesia |
Khoảng 450 m, thuộc nhóm hồ sâu nhất Indonesia |
|
Diện tích mặt hồ |
Matano khoảng 164 km²; Towuti khoảng 561 km², lớn nhất hệ Malili |
Khoảng 323–369 km² |
|
Độ cao mặt hồ |
Matano khoảng 382 m so với mực nước biển |
Khoảng 485 m so với mực nước biển |
|
Độ sâu đáy hồ so với mực nước biển |
Đáy hồ Matano thấp hơn mực nước biển khoảng 208 m |
Đáy hồ Poso vẫn cao hơn mực nước biển khoảng 35 m (nếu lấy độ sâu 450 m) |
|
Nguồn gốc |
Hồ kiến tạo cổ đại, liên quan đến hệ thống đứt gãy Matano |
Hồ kiến tạo cổ đại, hình thành do hoạt động địa chất tại Trung Sulawesi |
|
Đặc điểm sinh thái |
Hệ sinh thái nước ngọt cổ đại, giàu loài đặc hữu như tép Caridina, cá và ốc |
Hệ sinh thái nước ngọt cổ đại, có nhiều loài cá, ốc và động vật thủy sinh đặc hữu |
|
Đặc điểm nước |
Nước thường trong, nghèo dinh dưỡng; nhiều hồ có tính kiềm |
Nước ngọt, nhìn chung nghèo dinh dưỡng, có đặc điểm hóa học khác với hệ Malili |
|
Ý nghĩa đối với tép Sulawesi |
Môi trường sống tự nhiên của nhiều loài tép cảnh Sulawesi nổi tiếng như Cardinal Shrimp (Caridina dennerli) |
Có các loài tép Caridina bản địa, nhưng thành phần loài khác với hệ Malili |
Vì sao “hồ cổ” lại quan trọng?
Phần lớn hồ trên thế giới chỉ tồn tại vài nghìn đến vài chục nghìn năm rồi bị bồi lấp. Hồ cổ tồn tại hàng triệu năm, nên sinh vật bên trong có đủ thời gian phân hóa thành loài mới.
Ở hệ hồ Malili, giới khoa học đã mô tả khoảng 15 loài tép Caridina đặc hữu, cùng ốc Tylomelania và nhiều loài cá chỉ có ở đây.
Nước hồ nói gì với người nuôi?
- Ấm quanh năm: khoảng 27 – 30 °C.
- Kiềm: pH từ 7,5 đến trên 8,5 tùy hồ.
- Rất sạch: nghèo dinh dưỡng, gần như không có nitrat.
- Ổn định: thông số hầu như không dao động.
Tép đã sống trong điều kiện này hàng triệu năm, nên hồ nuôi phải tái hiện đúng như vậy. Xem Vì sao khó nuôi hơn tép màu, tép ong? và Nước và khoáng.
Tuổi, độ sâu và diện tích hồ là số ước tính, các nguồn khoa học đưa ra con số hơi khác nhau.