Tép Sulawesi là nhóm tép cảnh nước ngọt có nguồn gốc từ các hồ cổ trên đảo Sulawesi, Indonesia. Chúng nổi tiếng vì màu sắc rực rỡ, hoa văn lạ và vì cần nước ấm, kiềm, rất sạch và rất ổn định.
Đến từ đâu?
Đảo Sulawesi có hai hệ hồ cổ là quê hương của gần như toàn bộ các dòng tép Sulawesi trên thị trường:
- Hệ hồ Malili gồm hồ Matano, Mahalona, Towuti và hai hồ nhỏ Lontoa, Masapi. Hồ Matano có tuổi ước tính từ 1 đến 4 triệu năm và là một trong những hồ sâu nhất Đông Nam Á. Hồ Towuti là hồ lớn nhất trong hệ.
- Hồ Poso nằm tách biệt ở miền trung đảo, có nhóm loài riêng như Blue Leg Poso.
Vì bị cô lập hàng triệu năm, mỗi hồ tiến hóa ra những loài tép riêng, không có ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
Nước trong hồ gốc như thế nào?
- Ấm quanh năm: khoảng 27 – 30 °C, gần như không đổi theo mùa.
- Kiềm: pH từ 7,5 đến trên 8,5 tùy hồ.
- Ít khoáng: nước mềm đến hơi cứng, tổng chất rắn hòa tan thấp.
- Rất sạch: nghèo dinh dưỡng, gần như không có nitrat.
- Ổn định: thông số hầu như không dao động.
Mọi yêu cầu khi nuôi tép Sulawesi đều xuất phát từ năm đặc điểm này.
Hai nhóm chính khi nuôi
Người chơi thường chia tép Sulawesi theo loại khoáng dùng để pha nước:
- Nhóm khoáng 7.5: White Sock, Blue Ghost, White Ghost, Yellow Ghost, Blue Sky, Oiran, Galaxy, Yellow Nose, Yellow Cheek, Snow Zebra, Blue Leg Poso.
- Nhóm khoáng 8.5: Harlequin, Tigri, Redline, Orchid, Mini Blue. Khó hơn, chỉ thả khi đá đã phủ kín màng vi sinh.
Xem chi tiết ở Bảng so sánh nhanh các dòng.
Tình trạng ngoài tự nhiên
Nhiều loài tép Sulawesi, trong đó có Caridina dennerli (White Sock), được Sách Đỏ IUCN xếp hạng Cực kỳ nguy cấp do khai thác quá mức, ô nhiễm từ khai mỏ và cá ngoại lai xâm hại. Vì vậy nên ưu tiên mua tép sinh sản trong hồ nuôi thay vì tép đánh bắt tự nhiên: tép nuôi vừa khỏe hơn, vừa không gây thêm áp lực lên quần thể hoang dã.