Nước hồ Matano và Towuti ấm quanh năm (27 – 31 °C), hồ Poso mát hơn một chút (khoảng 25 – 28 °C). Cả ba hồ đều rất trong và nghèo dinh dưỡng. Điều tép quen nhất không phải một con số nhiệt độ, pH cụ thể, mà là việc nước gần như không bao giờ thay đổi.
Đặc điểm chính của ba hồ
| Đặc điểm | Hồ Matano | Hồ Towuti | Hồ Poso |
|---|---|---|---|
| Diện tích | 164 km² | 561 km² | 323 km² |
| Độ sâu lớn nhất | 590 m | 203 m | khoảng 450 m |
| Tuổi ước tính | 1 – 2 triệu năm (Hampton 2018); có ước tính tới 4 triệu năm | lõi trầm tích liên tục khoảng 1 triệu năm | khoảng 2 triệu năm |
| Nhiệt độ nước | 27 – 31 °C | 27 – 31 °C | khoảng 25 – 28 °C |
| pH | 7,4 (số đo nghiên cứu) | chưa có số đo công bố | 7,5 – 8,5 (số đo bề mặt) |
| Độ dẫn điện | 224 µS/cm | chưa có số đo công bố | 93 – 107 µS/cm |
| Độ trong | trên 20 m | trên 20 m | khoảng 11 m |
Matano là hồ sâu nhất Indonesia; đáy hồ nằm thấp hơn mực nước biển. “Chưa có số đo công bố” nghĩa là chưa tìm thấy số đo trong các tài liệu đã đọc.
Nhiệt độ gần như không đổi
Ở vùng xích đạo, nhiệt độ nước hồ Matano thay đổi rất ít theo mùa. Tầng nước mặt không bao giờ đủ lạnh để chìm xuống trộn với tầng sâu, nên hồ không bị đảo nước như các hồ ở vùng có mùa đông. Tép đã sống trong điều kiện ổn định như vậy hàng trăm nghìn năm, nên chênh lệch vài độ trong hồ nuôi đã là cú sốc.
Siêu nghèo dinh dưỡng
Các hồ này được xếp loại siêu nghèo dinh dưỡng. Đất quanh hồ Matano chứa rất nhiều sắt; sắt trong nước giữ chặt phốt pho, nên phốt pho hòa tan ở tầng mặt rất thấp. Ít dinh dưỡng thì ít tảo trôi nổi, nước trong tới hơn 20 m, và thức ăn chủ yếu của tép là lớp màng vi sinh mỏng trên đá.
Bên dưới khoảng 100 m, nước hồ Matano không còn oxy và giàu sắt. Tép chỉ sống ở tầng nước mặt có oxy, gần bờ.
Số đo nghiên cứu và số đo của người chơi khác nhau
Bài mô tả loài năm 2009 ghi hồ Matano có pH 7,4 và độ dẫn điện 224 µS/cm, gần như không đổi theo độ sâu. Một người chơi tép đăng số đo năm 2011 lại ghi pH 8,6, KH 5, GH 7, độ dẫn điện 191 – 227 µS/cm và 29,5 °C.
Độ dẫn điện của hai nguồn khá khớp nhau, còn pH chênh hơn một đơn vị. pH có thể khác theo vị trí đo, thời điểm trong ngày và dụng cụ đo. Vì vậy khoảng pH 7,5 – 8,5 dùng trên website này là mức an toàn cho hồ nuôi, và giữ pH đứng yên quan trọng hơn chạy theo một con số chính xác.
Áp dụng vào hồ nuôi
- Nhiệt độ: giữ ổn định trong khoảng 27 – 29 °C với các dòng hệ hồ Malili; dùng sưởi có bộ điều nhiệt.
- Nước rất sạch: NO3 dưới 10 ppm, không để thức ăn thừa. Hồ tự nhiên gần như không có phốt pho và nitrat.
- Khoáng thấp: độ dẫn điện hồ Matano khoảng 224 µS/cm, tương ứng mức TDS thấp; nước RO pha khoáng chuyên dụng là cách dễ nhất để đạt mức này. Xem Nước và khoáng.
- Thức ăn tự nhiên: tép quen sống nhờ màng vi sinh, nên hồ cần chạy đủ hai giai đoạn, khoảng 3 tháng, trước khi thả tép. Xem Chạy hồ và nuôi vi sinh.
- Không cần mô phỏng sắt: sắt nằm chủ yếu ở tầng sâu không có tép; không có tài liệu nào cho thấy cần thêm sắt vào hồ nuôi.
Muốn hiểu sâu hơn GH, KH, pH và TDS liên quan với nhau thế nào trong hồ nuôi, xem Hóa nước chuyên sâu.
Nguồn tham khảo
- von Rintelen K., Cai Y. (2009). Raffles Bulletin of Zoology 57(2): 343–452, phần mô tả khu vực nghiên cứu. Xem bài (PDF)
- Crowe S.A. và cộng sự (2008). The biogeochemistry of tropical lakes: a case study from Lake Matano, Indonesia. Limnology and Oceanography 53(1). Tóm tắt
- Lake Matano (dẫn Hampton và cộng sự 2018). Wikipedia
- Lake Towuti. Wikipedia; dữ liệu lõi trầm tích 1 triệu năm: B2FIND
- Lake Poso. Wikipedia
- CPALIM, Đại học Diponegoro: ước tính tuổi hồ Matano 1 – 4 triệu năm. Xem bài
- Số đo của người chơi (2011): Atyidae blog
- Số đo hồ Poso: The Shrimp Farm