Khi tép chết, việc đầu tiên là đo nước, không phải thêm thuốc. Chết hàng loạt trong vài giờ thường do nhiễm độc, nóng hoặc sốc. Chết rải rác mỗi ngày một con thường do thông số trôi dần, lột vỏ hỏng hoặc thiếu thức ăn tự nhiên.
Việc cần làm ngay
- Vớt hết xác tép.
- Đo nhiệt độ, NH3, NO2, NO3, pH, TDS và ghi lại.
- Ngừng cho ăn.
- Tăng sủi khí.
- Nhớ lại 48 giờ qua: có thay nước, rửa lọc, thêm cây, thêm tép, đổi thức ăn, xịt thuốc côn trùng không?
Chết hàng loạt trong vài giờ đến một ngày
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Xử lý |
|---|---|---|
| Tép bơi loạn, bật lên mặt nước | nhiễm hóa chất: thuốc xịt côn trùng, xà phòng, kim loại, thuốc có đồng | thay 30% nước bằng nước đúng thông số, lặp lại sau vài giờ; than hoạt tính trong lọc; tìm nguồn gây nhiễm |
| NH3 hoặc NO2 trên 0 | vi sinh sập do rửa lọc, lọc ngừng lâu, xác chết, thức ăn thừa | thay 10 – 20% mỗi ngày, ngừng cho ăn, thêm vi sinh, không đụng vào lọc |
| Nước trên 28 °C | trời nóng, quạt hỏng, mất điện | hạ nhiệt từ từ, không quá 1 – 2 °C mỗi giờ; tăng sủi |
| Ngay sau khi thay nước | nước mới lệch nhiệt độ, TDS, pH | không thay thêm; giữ hồ ổn định |
Chết rải rác
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Xử lý |
|---|---|---|
| Vòng trắng ngang lưng, chết khi lột | lột vỏ hỏng | xem Lột vỏ hỏng |
| Tép gầy, ít hoạt động | thiếu thức ăn tự nhiên | thêm lá khô, rêu; cho ăn đều nhưng ít |
| Thân trắng đục, đốm | bệnh | xem Bệnh và ký sinh thường gặp |
| pH tụt dần | KH quá thấp | xem Hóa nước chuyên sâu |
| Chỉ con già chết | tuổi thọ 1 – 2 năm | bình thường nếu đàn vẫn sinh sản đều |
Thay 30% nước chỉ dùng khi nghi nhiễm độc. Các trường hợp khác giữ mức thay nhỏ và đều.